Większość niepożądanych reakcji naszej cery na kosmetyki nie ma podłoża alergicznego. W przypadku podrażnienia, skutki takiej reakcji możemy odczuć natychmiastowo. Pojawiają się one nawet w ciągu kilku sekund od aplikacji kosmetyku i obejmują tylko ten obszar cery, który miał styczność z substancją o potencjale drażniącym. Do substancji, które często podrażniają skórę możemy zaliczyć min.: środki myjące, alkohole, konserwanty i rozpuszczalniki. Wszelkie objawy związane z podrażnieniem skóry ustępują dość szybko po wyeliminowaniu czynnika, który je spowodował.
Na wystąpienie niepożądanych objawów skórnych oraz ich przebieg składa się wiele zróżnicowanych i indywidualnych czynników, które są bezpośrednio związane z aktualnym stanem naszego zdrowia i mogą się zmieniać w czasie. Najważniejszym z nich jest kondycja skóry oraz płaszcza hydro-lipidowego. Szczególnie narażona na występowanie objawów jest skóra sucha, cienka i płytko unaczyniona. Gdy zaburzona zostaje prawidłowa bariera ochronna naskórka, istnieje zwiększone ryzyko podrażnienia skóry, nawet przez kosmetyk dotychczas bardzo dobrze przez nas tolerowany.
Jeśli po zastosowaniu kosmetyku wystąpiło podrażnienie, nie oznacza to, że należy bezwzględnie zaprzestać jego stosowania. Ze względu na to, że stan skóry jest zmienny, warto odczekać jakiś czas i wypróbować go ponownie, obserwując jaka będzie reakcja. Należy również zwrócić uwagę na fakt, że niektóre składniki aktywne w pierwszych kontaktach ze skórą mogą powodować delikatne zaczerwienie i uczucie mrowienia. Należą do nich przede wszystkich składniki, które mają zdolność przenikania do głębszych warstw naskórka, takie jak: retinol i jego pochodne, kwasy, czy witamina C. Czasami podrażnienie wynika z braku przyzwyczajenia skóry do niektórych silnych, naturalnych składników aktywnych i świadczy o tym, że kosmetyk naprawdę działa. W takich sytuacjach objawy powinny ustąpić po kilku aplikacjach, gdy skóra przywyknie się do silniejszego działania nowych dla niej substancji. Jeśli jednak niepożądane reakcje będą się utrzymywać przez dłuższy czas, zaprzestań stosowania danego produktu, być może akurat Twoja skóra źle go znosi. Jeśli masz tendencję do podrażnień skórnych, to staraj się wybierać kosmetyki przeznaczone dla skóry alergicznej i wrażliwej.
W niektórych przypadkach kosmetyki mogą powodować również reakcje alergiczne. Występują one zdecydowanie rzadziej i często bywają mylone z podrażnieniem. Nie bez powodu, bo objawy skórne są podobne. Istnieje jednak kilka istotnych różnic. Pierwsze objawy alergii można zaobserwować po dłuższym upływie czasu od styczności z alergenem, nawet dopiero po 48 godzinach. Może pojawić się rumień, pokrzywka, świąd, opuchlizna, a nawet pęcherzyki wypełnione treścią surowiczą. Początkowo objawy występują tylko w miejscu styczności z alergenem, lecz z czasem rozprzestrzeniają się również na inne obszary ciała. Najczęściej spotykane w kosmetykach alergeny to olejki eteryczne, konserwanty i barwniki. Jeśli po zastosowaniu kosmetyku zaobserwujesz objawy alergii, to zgłoś się do lekarza specjalisty i oczywiście przestań stosować produkt, który taką reakcję spowodował.
Źródła:
- Szybiak J., Wiechuła D.: Problemy skórne związane ze stosowaniem kosmetyków. Przegląd Dermatologiczny 2013, 100, 392-399.
- Majewski S.: Podrażnienia i alergie jako reakcja na kosmetyki. Wiadomości PTK 2003, 6, 17-19.
- Chomiczewska D., Kiec-Świerczyńska M., Kręcisz D.: Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia. Część I. Epidemiologia, etiopatogeneza i obraz kliniczny. Medycyna Pracy 2008, 5, 409-419.
- Schilemann-Willers S., Elsner P.,: Principles and Mechanisms of Skin Irritation. [w:] Handbook of Cosmetic Science and Technology, A. O. Barel, M. Paye, H. I. Maibach (red.). Marcel Dekker, New York, Basel, 2001, 67-77
- Kiec-Świerczyńska M., Kręcisz B., Świerczyńska-Machura D.: Uczulenie na kosmetyki. I. Środki zapachowe. Medycyna Pracy, 2004, 2, 203-206